สิทธิ และ เสรีภาพ แตกต่างกันหรือไม่

Rights-freedom

Rights-freedom-pic

ปัจจุบัน โลกยุคโซเชียล โลกยุค 4.0 แบบนี้ทำให้การศึกษาเข้าถึงได้มากขึ้น ผลที่ตามมาก็คือประชาชนมีความรู้มากขึ้นทั้งทางด้านความรู้ทั่วไป และความรู้เพื่อเอาไปใช้ในชีวิตประจำวัน กฎหมายก็เป็นเหมือนกับอย่างหลัง เดี๋ยวนี้คนรู้จักกฎหมายมากขึ้น ทำให้พวกเค้ารู้จักการใช้ สิทธิ และ เสรีภาพของตัวเองมากขึ้นไปตามลำดับด้วย แต่สิทธิ และ เสรีภาพ นั้นแม้จะมีส่วนคล้ายกันอยู่บ้าง หากมองลงไปให้ลึกก็จะเห็นข้อแตกต่างกันค่อนข้างมากทีเดียว อะไรเป็นสิ่งที่แตกต่างกันระหว่างสองคำนี้ เรามาวิเคราะห์กัน

สิทธิ คืออะไร

คำว่า สิทธิ เป็นคำที่เริ่มหันมาใช้กันแพร่หลายมาก ในสังคมทุกวันนี้ ตั้งแต่ในครอบครัว จนถึงระดับประเทศกันเลยทีเดียว สิทธิ นั้นหากจะให้แปลความอย่างง่าย มันหมายถึง อำนาจทางกฎหมายที่มอบให้กับคน หรือ กลุ่มบุคคล ให้ปฏิบัติเพื่อเป็นไปตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย รวมถึงมีการรับรอง การคุ้มครองการใช้สิทธินั้นด้วย ซึ่งสิทธินั้นผู้ที่ได้รับจะใช้หรือไม่ใช้ก็ได้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของคนคนนั้นเอง อย่างไรก็ตามในกรณีที่ใช้สิทธิของตัวเอง สิทธินั้นก็จะไม่ต้องกระทบ หรือ ก้าวล่วงละเมิดสิทธิของคนอื่นด้วยเหมือนกัน ตัวอย่างสิทธิใกล้ตัว เช่น สิทธิในการเลือกตั้งระดับต่างๆ ตั้งแต่ระดับท้องถิ่น ชุมชน อำเภอ จังหวัด จนถึงระดับประเทศ ,สิทธิเข้ารับรักษาพยาบาล ทั้งโรงพยาบาลของรัฐ โรงพยาบาลเอกชน ฯลฯ

เสรีภาพ คืออะไร

คำว่า เสรีภาพ นั้นแปลให้เข้าใจง่ายเลยก็คือคำว่า อิสระ เสรีภาพเท่ากับการให้บุคคลหรือประชากรนั้นมีอิสระเป็นของตัวเอง บนแนวคิดของตัวเอง ทำอะไรก็ได้ ตามต้องการ แต่ทั้งนี้ก็มีการกำหนดกฎหมายเอาไว้ด้วย เพื่อไม่ให้การใช้เสรีภาพนั้น นอกขอบเขตเกินไปจนกลายเป็นการทำร้าย ทำลายผู้อื่นไปได้ อีกทั้งยังเป็นการควบคุมไม่ให้เสรีภาพนั้นล้ำเส้นจนเป็นอันตรายเกินไปอีกด้วย

อีกความหมายถึง เสรีภาพอาจจะมีหมายถึงอิสระในการที่จะทำหรือไม่ทำสิ่งต่างๆ นั้นด้วย โดยไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย เพราะไม่ได้ผิดกฎหมายอยู่แล้ว อย่างเช่น การนับถือศาสนาเราจะนับถือศาสนาอะไรก็ได้ หรือ ไม่นับถือศาสนาเลยก็ยังได้ เพราะไม่ได้มีกฎหมายระบุบังคับเอาไว้ชัดเจนว่าต้องนับถือศาสนา, เสรีภาพในการเดินทางเราสามารถที่จะเดินทางไปที่ไหนก็ได้ในประเทศไทย(ในกรณีที่เป็นคนไทย) แต่พื้นที่ที่เราจะไปต้องไม่ละเมิดกฎหมายด้วย เป็นต้น

Rights-freedom-image

ทั้งสองคำแตกต่างกันตรงไหน

คำว่า สิทธิ เสรีภาพนั้นเวลาเราพูดมักจะพูดติดกัน มาพร้อมกันทำให้เราเผลอคิดไปว่ามันเป็นคำที่มีความหมายเหมือนกัน แต่แท้จริงแล้วไม่ใช่เลย ความหมายของทั้งสองคำมีจุดแตกต่างกันเยอะ อธิบายอย่างง่ายว่า สิทธิ เป็นอำนาจของเราในการกระทำตามหน้าที่ หรือ ความรับผิดชอบที่ได้รับ ตามกำหนดของกฎหมาย ซึ่งสิทธิจะเป็นเรื่องของเรากับผู้อื่น แต่เสรีภาพเป็นเรื่องของเราคนเดียว ไม่ได้เกี่ยวข้องกับผู้อื่นแบบโดยตรง อย่างศาสนาหากเราไม่ได้นับถือศาสนาต่อครอบครัวก็ไม่ผิด หรือไม่นับถืออะไรเลยก็ไม่ผิดเหมือนกัน ไม่มีใครมาบังคับเราได้

ทำ กับ ไม่ทำ

อีกจุดหนึ่งที่แตกต่างกัน สิทธิ นั้นบางเรื่องเป็นสิ่งที่กฎหมายกำหนดไว้ว่าต้องทำ หากไม่ทำอาจจะต้องยอมรับในกฎหมายที่ตามมาด้วย อย่างเช่น สิทธิในการเลือกตั้ง หากเราไม่เลือกตั้งก็ทำได้ แต่เราก็ต้องยอมรับด้วยว่าเราจะไม่สามารถประท้วงผลการเลือกตั้งได้ เพราะเราไม่ได้ไปเลือก แตกต่างจาก เสรีภาพ หากเราไม่ทำ ก็ไม่มีผลอะไรเลย จากกรณีดังกล่าว หากเราไปกาแต่ไม่เลือกใครเลย หรือ จะเลือกคนอื่นที่แตกต่างจากครอบครัว คนใกล้ชิด ก็สามารถทำได้ตามเสรีภาพของตัวเอง

อย่างไรก็ตาม ทั้งสองคำนี้นอกจากความหมายแล้ว สิ่งที่เหนือกว่านั้นก็คือ เราต้องใช้ให้เหมาะสม ไม่รบกวนผู้อื่นด้วย